محمد حسن خان اعتماد السلطنه

560

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

محمد ابراهيم خان ابرى ( ص 48 - ص 25 چاپ اول ) برادر حاجى محمد خان بسطامى حاجب الدوله متولد 1224 قمرى پدرش كربلائى عباس يوزباشى از غلامان مقرب عباس ميرزا كه در جنگها با وى بود و زخمها خورده بود . محمد ابراهيم خان سالها سرايدارباشى بود و در 1287 به درجهء سرتيپ سيمى و نشان و حمايل آن نايل گرديد . در شب دوشنبه 23 جمادى الاولى 1308 هجرى قمرى در 84 سالگى به مرض نوبه و غش درگذشت . ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 837 ) سرور الملك ، آقا محمد صادق ( ص 48 - ص 25 چاپ اول ) ملقب به سرور الملك از سنتورزنهاى معروف كه در اين هنر مهارت بسيار داشته سنتورزن ناصر الدين شاه بوده است . در ابتدا او را « سنتورچى » مىگفتند و چون خطاب « خانى » دربارهء وى تصويب شد محمد صادق خان خوانده مىشد و چون رئيس نقاره‌خانه شد او را « خان رئيس » مىگفتند و چون رياست عملهء طرب به او داده شد او را « سرور الملك » لقب دادند . وى در ضمن از جاسوسهاى شاه نيز بود و به مناسبت شغل خود خالى از وقار و رفتار بزرگ‌منشانه بود ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 41 و 429 ) ، هرچند كه اعتماد - السلطنه گاهگاهى او را از همه عمله طرب بهتر ياد مىكند و آنها را بىمعنى و ديگ - تراش يعنى « قرشمال » مىخواند . ( خاطرات ، ص 123 ) شهاب الدوله ، مرتضى خان ( ص 48 - ص 26 چاپ اول ) برادر ميرزا محمد خان سپهسالار قاجار كه در 1269 به اين سمت رسيد و در 1291 ملقب به شهاب الدوله گرديد و در روز شنبه 1 جمادى الثانيهء 1307 فوت شد .

--> رسيده بود چاپ گرديد . همچنين عكس دو نقاشى يكى آبرنگ و ديگرى رنگ و روغن از كارهاى او را كه نزد دوستان يافتم منتشر ساختم . چون اين دو عكس مربوط به عصر ناصرى و رجال آن دوره است درين كتاب هم به چاپ مىرسد . چندين عكس از خود او هم در مجله چاپ شده است . سروس غنى مجموعهء نامه‌هاى كمال الملك به دكتر غنى را در لندن چاپ كرده ( يادداشتهاى دكتر قاسم غنى ، جلد 5 ، لندن ، 1360 ) . نوشتهء دكتر غنى در سرگذشت كمال الملك هم خواندنى و مستندست .